किन संस्कृत?

संस्कृत पराई भाषा होइन; हाम्रै शब्द, लिपि र ग्रन्थको जरा हो।

हाम्रा शब्दको जरा।

हामी दिनहुँ बोल्ने धेरै शब्द संस्कृतबाटै आएका हुन्।

  • पढ्नुपठति
  • लेख्नुलिखति
  • घरगृहम्
  • आगोअग्निः
  • हातहस्तः
  • कानकर्णः
  • दूधदुग्धम्
  • सातसप्त

नेपालको आदर्श वाक्य नै संस्कृतमा छ।

राष्ट्रिय निशानमा लेखिएको यो वाक्य हामी संस्कृतमै पढ्न र बुझ्न सक्छौँ।

जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी।

आमा र जन्मभूमि स्वर्गभन्दा पनि महान् छन्।

अनि यी चार कारण।

  • लिपि त पहिल्यै आउँछ

    देवनागरी हाम्रै लिपि; पढ्न पहिलो दिनदेखि।

  • चाडपर्व र पात्रो

    तिथि, नक्षत्र र संवत्का नाम संस्कृतकै हुन्।

  • पूजा र संस्कार बुझेर

    घर, विद्यालय र मन्दिरका मन्त्र, अर्थसहित।

  • नियममा चल्ने भाषा

    पाणिनिको व्याकरण: एउटा नियम, सयौँ रूप।

अझ गहिरो: यी ग्रन्थ, मूल शब्दमै।

अनुवादले अर्थ बोक्छ; मूलले स्वाद पनि।

  1. उपनिषद्

    म को हुँ? आत्माको खोज।

  2. भगवद्गीता

    कर्तव्य, कर्म र स्थिर मन।

    कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन।भगवद्गीता २.४७

  3. योगसूत्र

    मनका तरङ्ग शान्त गर्ने विद्या।

    योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः।पतञ्जलि, योगसूत्र १.२

  4. ज्योतिष र खगोल

    ग्रह, ग्रहण र समयको गणना श्लोकमै; हाम्रो पात्रो आज पनि यसैमा चल्छ।

  5. आयुर्वेद

    नाम नै भन्छ: आयुको, अर्थात् जीवनको ज्ञान।

अन्त्यमा, उपनिषद्ले सोधे: म को हुँ? र उत्तर दिए:

तत् त्वम् असि।

त्यो तिमी नै हौ। छान्दोग्योपनिषद् ६.८.७

अब संस्कृत सिक्ने पालो।

चाँडै आउँदैछ: सम्पर्क गरौँ